Władysław Sosna "Szeryf

Paparazzi

 

Jak juz informowałem w tym roku na XIX Walnym Zjeździe PTTK który obradował w Warszawie w dniach 15-16.09.2017 podjęto uchwałę o nadaniu najwyższego z możliwych wyróżnień organizacyjnych - Członka Honorowego PTTK dla 30 kandydatów z całej Polski. Był wśród nich i zasłużony działacz Oddziału PTTK "Beskid Sląski" w Cieszynie kol.Władysław Sosna, m.in. założyciel Klubu Kolarskiego "Ondraszek".

Kwartalnik PTTK "Gościniec" nr 3 (61) 2017 został w całości poswiecony przedstawieniu sylwetek kandydatow.

Władysław Sosna "Szeryf"

 

Władysław Sosna urodził się w Cieszynie w 1933 r., jako jedyny syn ślusarza narzędziowego i strażaka zawodowego Karola i gospodyni domowej Wiktorii z domu Pająk. W 1952 r. ukończył Technikum Mechaniczno-elektryczne w Cieszynie, uzyskując kwalifikacje technika mechanika z zakresu obróbki skrawaniem.

Wladyslaw sosna artykulW roku też 1952 wstąpił do Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Już wówczas ujawnił swoje zamiłowanie do turystyki górskiej i kolarskiej.

Po uzyskaniu zwolnienia z nakazu pracy (Fabryka Urządzeń Technicznych w Raciborzu, Cieszyńska Fabryka Narzędzi w Cieszynie), w latach 1953-1957 studiował na Wydziale Mechaniczno-Technicznym na Politechnice Śląskiej w Gliwicach. Studia zakończył dyplomem inżyniera mechaniki o specjalności obrabiarki, narzędzia i technologia maszyn. W Gliwicach udzielał się w uczelnianej Radzie Kół PTTK, uzyskał uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej (1955 r., a od 1962 r. na całą Polskę) i górskiej (1957 r., a od 1966 r. na wszystkie góry Polski oraz przewodnika beskidzkiego i terenowego kl. I, a od 1967 r. - instruktora przewodnictwa beskidzkiego). Z braku środków, w okresie letnim dojeżdżał do domu na rowerze, zaliczając przy okazji wszelkie wówczas dostępne drogi dojazdowe między Cieszynem a Gliwicami. 12.10.1957 r. poślubił Emilię z domu Pisz.

W latach 1958-1970 pracował w Fabryce Maszyn Elektrycznych "Celma" w Cieszynie początkowo na stanowisku samodzielnego technologa, od 1965 r. kierownik Sekcji Technologicznej Produkcji SPecjalnej. W roku 1961 podjął równolegle działalność pedagogiczno-dydaktyczną jako nauczyciel dochodzący w Technikum Mechaniczno-Elektrycznym w Ciszynie.

W fabryce "Celma" należał do jednych z najaktywniejszych członów Koła Zakładowego PTTK. W latach 1959-1970 pełnił w nim między innymi obowiązki przewodniczącego Sekcji Propagandy Turystyki, w której zakresie było również redagowanie biuletynu "Na Szlakach", którego w latach 1959-1964 ukazało się siedemnaście numerów. Wówczas było to ewenementem w skali województwa. W 1961 r. reaktywował Sekcję Turystyki Kolarskiej i spowodował, że w organizowanych przez Koło rajdach metalowców uczestniczyli także kolarze. Dwa lata później powierzono mu funkcję przewodniczącego w Oddziałowej Komisji Turystyki Kolarskiej (1963-1979); został też członkiem Okręgowej Komisji Turystyki Kolarskiej w Katowicach 1963-1975). W roku 1963 powierzono mu również funkcję zastępcy przewodniczącego do spraw szkoleniowych Koła Przewodników Beskidzkich i Terenowych przy Oddziale PTTK "Beskid Śląski" w Cieszynie, w którym był do 1989 r.

Oprócz organizowanych i cieszących się dużą frekwencją forów przewodnickich był inicjatorem "czwartków przewodnickich", corocznych "posiadów przewodnickich" w chałupie Jana Kawuloka w Istebnej, sesji popularnonaukowych pn. "Miscallanea Przewodnickie" i Babiogórskiego Zlotu Przewodników Beskidzkich, a także licznych wycieczek szkoleniowych, w czasie których nawiązywano bliższe kontakty z kołami przewodnickimi z całego kraju.

Pozytywnie oceniona przez Okręgową Komisję Turystyki Kolarskiej w Katowicach działalność w tej Komisji oraz zachęta ze strony przewodniczacego tejże, inż. Ryszarda Mielnika, wpłynęły na decyzję Władysława Sosny o wystąpieniu wraz małżonką Emilią z wnioskiem o założenie Turystycznego Klubu Kolarskiego "Ondraszek", co nastąpiło w 1966 r.

Obok wycieczek i uczestnictwa w rajdach kolarskich okolicznych klubów zorganizowali oni 17 obozów kolarskich z młodzieżą na centralne zloty turystów kolarzy PTTK. W roku 1969 Komisja Turystyki Kolarskiej Zarządu Głównego PTTK powierzyła klubowi organizację IX Ogólnopolskiego Zlotu Przodowników Turystyki Kolarskiej na Ziemii Cieszyńskiej. Wpisy do kroniki potwierdzają, że gospodarze Zlotu spisali się na medal.

W roku 1970 Władysław Sosna poświęcił się całkowicie pracy nauczycielskiej w cieszyńskim technikum, prowadząc zajęcie w zakresie swoich specjalności zawodowych. Jego zasługę było zorganizowanie unikatowej biblioteki podręczników, dzięki czemu uczniowie przez cały okres nauki korzystali z podręczników, wnosząc tylko jednorazową opłatę w pierwszej klasie. Był przewodnikiem organizowanych wycieczek uczniów do zakładów pracy, zawsze uzupełnianych programem krajoznawczym. Przez kilka lat był opiekunem Szkolnego Koła PTTK.

W wyniku reformy administracyjnej kraju, Władysława Sosnę powołano na przewodniczacego Komisji Turystyki Kolarskiej Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Bielsku-Białej (1975-1993). W nowym województwie Klub "Ondraszek" był jednym klubem kolarskim. Całą pracę organizacyjną trzeba było podjąc od podsaw. Niestety, praca zawodowa w szkole i pełnione obowiązki społeczne w Cieszynie nie pozwoli mu na jej podjęcie. Ujawniona zaś choroba, zmienia sytuacji rodzinnej i zaskakujące zarzuty niektórych działaczy spowodowały, że w 1989 r. Władysław Sosna wycofał się z czynnej działalności w PTTK. W roku 1985 uzyskał rentę inwalidzką, ale jeszcze do 1993 r. pracował w szkole na niepełnym etacie do czasu regulaminowego przejścia na emeryturę.

W 1983 r. został członkiem Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, wszedł w skład jej władz, pełniąc między innymi w latach 1999-2005 funkcję wiceprezesa do spraw wydawnicznych. Obok wydanych cennych periodyków i innych publikacji wydatnie przyczynił się do wydania podręcznika wiedzy regionalnej dla szkół; od 1995 r. aż po chwile obecną jest członkiem kolegium redakcyjnego "Kalendarza Cieszyńskiego".

W 1989 r. przyjął obowiązki prezesa Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangielickiego i pełni je aż do chwili obecnej. Wraz z małżonką w 1994 r. przyczynił się do powstania Klubu Polskiego Towarzystwa Ewangielickiego, w ramach którego odbywają się cotygodniowe czwartki z prelekcjami poświęcone pamięci osób zacnych bez względu na wyznanie, a także autokarowe wycieczki rekreacyjno-krajoznawcze (jak dotąd ponado 280) na terenie Polski, Czech i Słowacji. Nie sposób też pominąć inicjatywy upamiętnienia kilkunastu wybitnych ludzi regionu w postaci tablic pamiątkowych i pomnika.

Lista dokonań Władysława Sosny byłaby niepełna, gdyby nie wspomnieć o jego bogatej działalności publicystycznej jako autora, współautora i redaktora ponad 50 pozycji książkowych, nie licząc setek artykułów rozsianych w periodykach turystycznych i albumów po Cieszynie, Śląsku Cieszyńskim i Beskidzie Śląskim, pojawiły się także inne wydawnictwa. Pozycja "Od PTT do PTTK na Ziemii Cieszyńskiej", przewodnik "Cieszyn - przewodnik krajoznawczy" oraz mapa "Beski Śląski i Żywiecki" zostały wyróżnione pierwszymi nagrodami na I i II Biennale Ksiązki Turystycznej. Przez kilkanaście lat współpracował z Państwowym Przedsiębiorstwem Wydawnictw Kartograficznych we Wrocławiu, które wyemitowało 19 wydań na bieżąco aktualizowanych map "Beskid Śląski i Żywiecki" oraz pięc wydań mapy "Pogórze Cieszyńskie" opatrzonych treścia krajoznawczą zarówno w części opisowej, jak i kartograficznej. Z pozostałych pozycji wymienić należy: "50 lat przewodownictwa PTTK na Ziemi Cieszyńskiej", "40 lat z Ondraszkiem", "25 lat Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangielickiego w Cieszynie. Pamiętnik", opracowanie i wydanie kilku cennych pamiętników postaci cieszyńskich oraz takich publikacji, jak: "Szlakiem pamiątek ewangielików cieszyńskich", "Kościół Jezusowy wśród kościołów łaski na Śląsku", "Cieniom Ludzi Zacnych pochowanych na cmentarzu Ewangielickim przy ulicy Bielskiej w Cieszynie i na innych nekropoliach". W roku tym roku ukazał się wybór publicystyki pt. "Barwy luteranizmu na Śląsku Cieszyńskim".

Przytoczone zostały co ważniejsze fragmenty działalności Władysława Sosny, w których ma także swój udział jego żony Emilia, ongiś maszynopistka tekstów, zawsze pierwsza wierna czytelniczka i recenzentka, a nade wszystko osoba dbająca o właściwy twórczy klimat w domu i towarzyska prawie wszystkich eskapad turystycznych w górach (duża złota GOT) i na rowerze (duża złota KOT), przodownik turystyki kolarskiej oraz przewodnik beskidzki i terenowy kl.II.

Władysław Sosna jest honorowym przodownikiem turystyki kolarskiej PTTK i honorowy przodownik turystyki górskiej GOT.

W uznaniu załug Władysław Sosna został odznaczony i wyróżniony między innymi: Krzyżem Kawalerskimn Odrderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznaką "Za Opiekę nad Zabytkami", Złotą Honorową Odznaką PTTK. Został obdarzony tytułem honorowego członka Macierzy Cieszyńskiej i Polskiego Towarzystwa Ewangielickiego i Turystycznego Klubu Kolarskiego PTTK "Ondraszek". Jest laureatem "Nagrody Miasta Cieszyn za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury i sztuki", "Nagrody im. ks. dr. Leopolda Marcina Otto", a także Nagrody Literackiej im. Władysława Krygowskiego za rok 2015. Ponadto w roku 2010 uzyskał "Wpis do Księgi Zasłużonych Działaczy PTTK Województwa Śląskiego".

 

[SKAN ARTYKUŁU]